Sarımsak: ekin, yetiştirin, sebze bahçesinde hasat edin

Birkaç kelimeyle sarımsak

• Sarımsak, sağlığa birçok faydası olan, çeşni olarak kullanılan, güçlü kokusu ve keskin tadı olan bir kök sebzedir.
• Güneşte, iyi gevşetilmiş, hafif, süzülmüş toprakta, taze gübre olmadan yetiştirilir.
• Sarımsak yılın iki döneminde ekilir: sonbaharda mor sarımsak ve beyaz sarımsak, ilkbaharda pembe sarımsak.
• Bakım, düzenli yabani ot temizliği ve çapalamanın yanı sıra kuraklık durumunda sulama ile sınırlıdır.
• Sarımsakta, sonbahar çeşitleri için taze veya yeşil ve çoğunlukla kuru olmak üzere farklı olgunluk aşamalarında hasat edilir.

Uzmanımızın bir sözü

Sarımsak, içinde soğan, arpacık soğanı, pırasa, taze soğan ve frenk soğanı gibi pek çok bitkisel ve aromatik bitkinin bulunduğu Liliaceae familyasının kök sebzesidir . Beyaz sarımsak , mor sarımsak , en güçlüsü ve pembe sarımsak , ağızda en az baharatlı olan olmak üzere farklı sarımsak kategorileri vardır . Sarımsak , çiğ veya pişmiş olarak, sarımsak ,  yeşil sarımsak veya en yaygın olarak kuru olarak çeşni olarak tüketilir . Birçok yemeği zenginleştirir ve tatlandırır ve özellikle aioli ve salyangoz yağının bileşiminde kullanılır.

Gevşek, iyi drenajlı, taze gübre içermeyen ve güneşe maruz kalan bir toprağa sahip olduğunuz sürece sarımsak yetiştirmek zor değildir . Beyaz sarımsak ve mor sarımsak sonbaharda, pembe sarımsak ise ilkbaharda ekilir . İlk ikisi çok iyi verim verirken, pembe sarımsak daha küçük dişler ve daha uzun süre dayanacak dişler verecektir. Bu nedenle, bir bahçıvan olarak, yetiştirme koşullarınıza en uygun olanı belirlemek için farklı türleri test etmek ilginçtir. Hepsi sebze bahçenizin tadını çıkaracak kadar şanslı olabilirsiniz, bu durumda bu çeşniyi seviyorsanız çeşitleri çeşitlendirmekten çekinmeyin!

Fransa’da sarımsak üretiminin itibarı, kalitesi ve bilgi birikimi şu anda dört IGP (Korunan Coğrafi İşaret) ile vurgulanmaktadır   . Bunlar  Lomagne’den beyaz sarımsak , Drôme’den sarımsak , Lautrec’ten gül sarımsağı ve Arleux’den füme sarımsak ile Cadours’tan mor sarımsak için  bir AOC (Appellation d’originine contrôlée) ile ilgilidir .

Drôme’dan sarımsak – Lautrec’ten pembe sarımsak – Lomagne’den beyaz sarımsak – Arleux’den füme sarımsak – Cadours’tan mor sarımsak

Açıklama ve botanik

Kimlik sayfası

• Latince adıAllium sativum
• aileAmaryllidaceae veya Liliaceae
• Ortak adSarımsak
• Çiçek açmakyıllık veya iki yıllık olarak yetiştirilen çok yıllık
• Yükseklikkaranfiller birkaç ay saklanır
• Maruziyetgüneş
• Toprak tipimobilya, hafif, çabuk kurur
• Rustiklikrustik

Sarımsak dünyanın çeşitli bölgelerine özgü bir bitki olup , Orta Asya, Akdeniz, Kafkaslar ve Afganistan’dan gelmektedir. Sarımsak yetiştiriciliğinin ilk izleri 5000 yıl öncesine,  piramitleri inşa edenlerin güçlerini ve bağışıklık savunmalarını arttırmak için tüketildiği eski Mısır’a kadar uzanıyor.  Kültürü daha sonra Yunanlılar ve Romalılar aracılığıyla yaygınlaştı ve ardından Avrupa’nın geri kalanına yayıldı.

Yaygın olarak kullanılan “sarımsak” ismi, kökeni belirsiz olan Latince Allium isminden gelmektedir . Latince olere, “ hissetmek” veya Yunanca hallesthai, “ ortaya çıkmak” kelimesinden gelir . Sarımsağa Yunanlılar tarafından “skorodon ” adı verilmiştir . Türün adı sativum “yetiştirmek” anlamına gelir. Bir sarımsak… sarımsak veya sarımsak . Her iki çoğul versiyon da kabul edilir. İlk versiyon daha eskidir, ilk olarak botanikte kullanılan ikincisi daha yaygın olma eğilimindedir.

Sarımsak – Allium sativum var. sativum – Liliaceae veya Amaryllidaceae familyasının (filogenetik sınıflandırmada) soğan, arpacık soğanı ve pırasa gibi kök sebzesidir . Bu otsu bitki , tek çenekli , çok dayanıklı , çok yıllık soğanlı bir  bitkidir ancak yıllık veya iki yıllık bir bitki olarak yetiştirilir. Sarımsak,    karanfil adı verilen birkaç karanfilden oluşan bir ampul veya “baş” şeklinde gelir . Bunlar toprağa ekilen ve yeni sarımsak başlarına dönüşenlerdir.

Dik ve doğrusal yapraklar sapları kaplar, ezildiklerinde hoş kokulu olurlar. ‘ Rose de Lautrec’ çeşidi gibi bazı sarımsak çeşitleri çiçek salkımına neden olur . Diğerleri çiçek sapı oluşturmayı başaramazlar; bu durum özellikle ‘Thermidrome’ ve ‘Germidour’ gibi beyaz sarımsak çeşitleri için geçerlidir . Yetiştirilen sarımsak çeşitlerinin özgün bir sınıflandırması, enzimatik profillerine ve botanik özelliklerine göre beş gruba ayrılmaktadır. Çiçek sapının varlığı veya yokluğu bu sınıflandırmaya dahildir. 30 ila 80 cm yüksekliğindeki çiçek sapından, çiçekleri çoğunlukla kısır, beyaz veya pembe olan ve yaz aylarında açan bir şemsiye çiçeği açılır. Çiçeklerin arasında yere düşen ve yeni bitkiler oluşturan çiçek soğanları bulunur, bu özellikle rocambole sarımsağı için geçerlidir.

Dişleri açıkça görülebilen sarımsak başları – ekimde sarımsak bitkisi

Sarımsak çeşitleri

Çeşit seçimi ilk kritere göre yapılır: ekim mevsimi. Beyaz sarımsak ve mor sarımsak çeşitleri sonbaharda, pembe çeşitleri ise ilkbaharda ekilir. Rocambole sarımsağı ve yabani sarımsak gibi kalıcı olan diğer türler birkaç yıl bahçede kalabilir.İlkbaharda ekilecek çeşitlerSonbaharda ekilecek çeşitlerDiğer sarımsak türleri→

Sarımsak Printanor – Allium sativum

Printanor sarımsağı, ilkbaharda ekilen, iyi verimliliğe sahip, pembe tunikli ve beyaz etli çok sayıda orta boy karanfil üreten bir pembe sarımsak çeşididir. Bu sarımsak çiçek görünümü oluşturmaz.

Gayant pembe sarımsak – Bitkilerde Allium sativum

Gayant pembe sarımsak, eşit derecede orta büyüklükte karanfillere sahip, pembe renkli ve beyaz etli orta büyüklükte soğanlar üreten, oldukça geç bir bahar çeşididir. Karanfiller sıkı ve her bir soğan üzerinde çok sayıdadır.

Arno pembe sarımsak – Allium sativum

Arno pembe sarımsak, çok sayıda yuvarlak, hoş kokulu karanfil içeren, beyaz etli pembe renkli, orta büyüklükte soğanlar üreten bir bahar çeşididir. Bu geç çeşitlilik uzun süre dayanır.

Sarımsak Aroması – Allium sativum

Aromalı sarımsak, açık pembe karanfilli soğanlar üreten, pembe bahar sarımsağının geç bir çeşididir. Bu rejenere çeşit soğan lekesi virüsünden aridir.

Diğer Sarımsak Soğanlarını keşfedin

Sarımsak ekimi

Sarımsak nereye ve ne zaman ekilir?

Sarımsak, güneşe maruz kalan bir alanda ve taze gübre içermeyen, hafif, süzülmüş toprakta doğrudan yerine  ekilir . Sarımsak rotasyonu 5 yıldır ve aynı aileden gelen sebzelerin (frenk soğanı, arpacık soğanı, soğan ve pırasa) ardından yetiştirilmesinden kaçınmak önemlidir. 

Sarımsak, ampullerin çürümesine neden olan aşırı nemden korkar . Toprağınız çok nemliyse, suyun drenajını kolaylaştıran 10 ila 15 cm yüksekliğinde tümseklere sarımsak ekmenizi öneririz.

Sarımsak ilkbahar veya sonbaharda ekilir:

• beyaz sarımsak ve mor sarımsak için ekimden aralık ayına kadar,
• pembe sarımsak için Şubat ve Mart aylarında.

Sarımsak nasıl ekilir?

Başlamak için toprağı bir grelinette veya kürek çatalıyla gevşeterek, bir kancayla hizalayarak, yabani otları (yabani otlar) çıkararak ve ardından ekime devam ederek arsayı hazırlayın:

1. 3 ila 4 cm derinliğinde oluklar kazın , sıralar 25 cm aralıklıdır.
2. Öncelikli olarak  sarımsak başının kenarında bulunan karanfilleri seçin , ortadakiler daha az verimlidir.
3. Her 12 cm’de bir dikin, yukarıya doğru hafifçe bastırın.
4. Ortadaki karanfiller birbirine daha yakın (10 cm) veya bir arada ekilebilir (aşağıya bakın, “Sarımsakları sebze bahçesiyle ilişkilendirme”)
5. Tırmıkla biraz ince toprakla örtün, ucu zeminle aynı hizada olmalıdır !
6. Sulamaya gerek yoktur, mevsimsel nem yeterlidir.

Ayrıca okuyunSarımsak, soğan ve arpacık soğanını hasat edin ve saklayın

Sarımsakları sebze bahçesiyle birleştirin

Sarımsak, Rosaceae familyasına ait bitkilerle iyi geçinir ; özellikle elma ağaçları, armut ağaçları, şeftali ağaçları, ahududu, çilek ve gül çalıları gibi meyve ağaçları ve kırmızı meyvelerdeki (mantarlara bağlı) kriptogamik hastalıkları önler . Daha kaliteli domatesler için her domates bitkisinin dibine bir baş sarımsak ekmenizi öneririz. Bu kombinasyonlar için karanfilin ortasındaki karanfilleri akıllıca kullanın, dıştaki karanfilleri tüketime yönelik sarımsak sıralarınız için saklayın.

Sarımsak ayrıca  bazı sebzeler için kötü bir arkadaştır . Gerçekten de, birçok bahçıvan Fabaceae’nin ( fasulye ailesi, bakla ve bezelye) ve Brassicaceae’nin (lahana, şalgam, roka, turp) genel olarak Liliaceae familyasının sarımsak ve diğer bitkilerinin varlığını takdir etmediğini kabul etmektedir . Bu yüzden bu mahallelerden kaçının.

Sarımsak yetiştiriciliği ve bakımı

Özellikle mahsulün başlangıcında düzenli olarak çapa ve yabancı otlar . Yabani otların temizlenmesi bitkilerin yakınında nazik ve sığ olmalıdır , aslında sarımsak kökleri yüzeysel olarak büyür.

Sarımsakların sulanması yalnızca uzun süreli kuraklık durumunda, Mayıs ayından itibaren yapılır. Hafif toprakta, toprağın yeterince ısındığı Mayıs ayından itibaren malçlamak mümkündür. Bunu yapmak için tercihen saman benzeri kuru malç kullanın. Islak çimlerden kesinlikle kaçının!

Aynı hastalıklara duyarlı pırasa veya soğanın yanında sarımsak yetiştirmekten kaçının.

Asla ısırgan otu gübresini sarımsağın üzerine püskürtmeyin , aslında bu ekstraktın kokusu soğan sineğini çeker.

Bazı bahçıvanlar, bitki özsuyunun ampulde yoğunlaştırılması ve böylece soğanların boyutunun arttırılması için hasattan iki hafta önce yaprakları bağlar veya katlarlar . Bu oldukça yaygın bir uygulamadır ancak ampullerin büyümesine neden olduğu bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. Bu hareketin bir diğer avantajı da hasat yaklaştıkça yaprakların daha çabuk kuruması olacaktır.

→ Eğitimimizde daha fazlasını öğrenin: Sarımsak nasıl hasat edilir ve saklanır?

Sarımsak yetiştiriliyor

Sık görülen sarımsak hastalıkları ve zararlıları

Sarımsak pası

Mantar önleyici özelliklere sahip bu sebzenin, mantarın yol açtığı bir hastalık olan pasa karşı bu kadar hassas olması çok yazık!

Paslanmadan sorumlu olan etken Puccinia allii mantarıdır , nemli havalarda ve sıcaklığın 18°C ​​civarında olduğu zamanlarda gelişir . Çoğunlukla ilkbahar aylarında karşılaşılan ve saldırının yoğunluğuna bağlı olarak hasada gerçekten zarar verebilen bu hastalık , Ancak pas hasattan birkaç hafta önce ortaya çıkarsa etkisi önemli olmayacaktır. Bu hastalığın özellikle sık ve öldürücü olduğu ortamlar var.

Semptomların fark edilmesi kolaydır, yapraklar üzerinde küçük pas rengi lekeler ve püstüller şeklinde görünürler. Güçlü bir saldırı durumunda lekeler bir araya gelir ve yaprakların tamamen kurumasına neden olur, bu da kaçınılmaz olarak karanfillerin gelişimini etkiler .

Sarımsak pasıyla mücadele etmek için:

• Önleyici bir önlem olarak, sulama sırasında yaprakların ıslatılmasından kaçının.
•  İki sarımsak mahsulü arasında (aynı zamanda ailedeki diğer sebzelerde de)  4 ila 5 yıllık bir rotasyon süresine uymak zorunludur .
• Biyodinamikte, görünümünü önlemek için at kuyruğu kaynatma kullanıyoruz . Aslında atkuyruğu mantarın bulunduğu ortamda yani toprakta kalmasını sağlar.
• Hastalık gelişirse yaygınlaşmasını beklemeyin, sağlıklı kısımlara bulaşmasını önlemek için püstüllere dokunmaktan kaçınarak etkilenen kısımları kesin. Etkilenen parçaları atın.

Sarımsak yaprağındaki pas püstülleri

Soğan sineği

Soğan kurdu – Delia antiqua – sarımsağa saldıran ve ciddi ürün kaybına neden olabilen bir zararlıdır . Zarar veren sineğin larvasıdır . Bunlar bitkinin gücünde genel bir zayıflama ile kendini gösterir. Yapraklar  sararır ve bitki sonunda ölür. Bu belirtiler ortaya çıktığında tek yapmanız gereken, kirlenmiş bitkiyi kazıp kurtçukların soğanla beslendiğini fark etmektir . Larvaların yayılmasını önlemek için kirlenmiş bitkiler imha edilmelidir. Çünkü ne yazık ki larvaların bir bitkiden diğerine geçme konusunda inanılmaz bir yeteneği var!

Soğan sineği saldırılarını önlemek için:

• Sarımsak mahsulüne ısırgan otu gübresi eklememek özellikle önemlidir , aslında bu gübrenin kokusu bu sineği çeker.
• Tansy infüzyonu iyi bir koruyucu tedavidir .
• Böcek önleyici örtü, sorun sebze bahçenizde tekrarlanıyorsa kullanabileceğiniz en iyi çözüm olmaya devam ediyor.

Sarımsak hasadı ve saklanması

Sarımsak, nisan ayından temmuz ayına kadar olgunluğa bağlı olarak farklı aşamalarda hasat edilir :

• Sarımsak hasadı ( iç karanfillerin ekiminden) sapların boyu 20 ila 30 cm olduğunda yapılır.
• Yeşil hasat , sonbahar sarımsaklarında (beyaz ve mor sarımsak) Nisan ve Mayıs aylarında, henüz yeşil olduğunda ve karanfil oluştuğunda ancak karanfil oluşmadığında yapılır.
• Sarımsak çiçeği (pembe çeşitlerden) mayıs ve haziran aylarında hasat edilir.
• Yapraklar kuruduğunda kuru hasat yapılır . Ampulleri çıkarın ve gölgede kuru zeminde birkaç gün kurumaya bırakın (güneş yanığını önlemek için). Kurumasına yardımcı olmak için onları asmak için örebilirsiniz.

Sarımsak farklı aşamalarda hasat edilir: Aillet – Yeşil sarımsak – Kuru sarımsak

Sarımsak kafaları birkaç aydan bir yıla kadar saklanabilir. Pembe ve mor çeşitler beyaz sarımsaktan daha iyi dayanır.

Kuru sarımsağı uygun şekilde saklamak için:

• Karanfillerin zamanla yeşile dönmesini önlemek için sarımsakları tercihen ışıktan uzakta saklayın .
• Küflenme riskini sınırlamak için bunları havalandırılan bir odaya koyun .
• Hasarlı soğanlar diğer baklalara bulaşmasını önlemek için önce bir kenara konulur ve yenir.

Sarımsakların kurutulması, soğanların uygun şekilde korunması için önemlidir.

Kullanımı ve faydaları

Sarımsak pek çok yemeğin ve sosun bileşiminde kullanılır; bu ünlü Akdeniz sosu olan aioli’nin veya salyangoz tereyağını da unutmadan bouillabaisse’i zenginleştiren rouille’nin önemli bir bileşenidir. İlkbaharda sarımsağı toplayıp çiğ olarak salatalara karıştırarak veya pişirmenin sonunda yemeklere ekleyerek yiyebilirsiniz . Hasat olgunlaştığında,  ilk birkaç ay boyunca mikroplardan arındırmaya gerek kalmaz , daha sonra filizler oluştuğunda, çimlendirme sarımsağı daha sindirilebilir hale getirir . Çok ince kesilerek veya sarımsak presi ile doğranarak kullanılır ve lezzetinden ve sağlık açısından birçok faydalarından yararlanmak için daima pişirmenin sonunda eklenir.

Sarımsağın neden olduğu geçici ağız kokusu konusunda hepimiz eşitiz , ancak bu dezavantaja rağmen bu güçlü baharatın sağlık üzerinde birçok faydalı etkisi vardır . Maydanoz tüketerek ağız kokusunu azaltmak mümkün ! Pembe sarımsak da beyaz sarımsaktan daha az güçlüdür.

Sarımsak, birçok antioksidanın da aralarında bulunduğu selenyum ve kükürt bileşikleri açısından oldukça zengindir . İyi miktarda A, B ve C vitaminleri içerir. İnülin içeriği ile mükemmel bir prebiyotiktir . Bu nedenle Lübnan beyaz sarımsak sosunun (yoğurt bazlı) bağırsak florasını güçlendirmek için ideal olacağı kesindir! Ayrıca , özellikle soğuk algınlığı virüsüne karşı güçlü anti-bakteriyel ve anti-viral etkisi ile de tanınmaktadır . Sarımsak kalbe de çok iyi gelir, kanı sulandırır, kan basıncını ve kolesterol seviyesini düşürür. Çeşitli bilimsel araştırmalara göre günlük sarımsak tüketimi sindirim sistemi, mide, kolon ve rektum kanserlerine yakalanma riskini yarı yarıya azaltıyor ancak çiğ olarak tüketilmesi gerekiyor.

→ Ayrıca sarımsak gübresi veya sarımsak kaynatma yöntemini de keşfedin : tarifler ve bahçedeki kullanımlar   ve %100 ev yapımı sarımsak tozu nasıl yapılır? eğitimlerimizde!