Çocuklarda Obezite Alarmı: Anne Babaların Farkında Olmadan Yaptığı 5 Beslenme Hatası
Bir diyetisyen olarak özellikle çocuklarla ve genç sporcularla çalışırken en sık karşılaştığım durumlardan biri, ailelerin çocuklarının beslenmesinde bazı hataları aslında iyi niyetle yapması.
Burada amacımız çocukları sürekli tartıya çıkarmak veya onlara “kilo verme” baskısı oluşturmak değil. Tam tersine, çocukluk döneminde sağlıklı beslenme alışkanlıklarını kazandırmak ve sağlıklı büyümeyi desteklemek olmalı.
Peki anne babalar en çok hangi hataları yapıyor?1. “Bir şey olmaz” diyerek şekerli içecekleri sık tüketmekGazlı içecekler, aromalı içecekler, hazır meyve içecekleri ve benzeri ürünler çocukların günlük beslenmesinde fark edilmeden ciddi miktarda şeker ve enerji alımına neden olabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, şekerli içecek tüketiminin çocuklarda fazla kilo ve obezite ile ilişkili olduğunu belirtiyor.
Bu nedenle günlük içecek tercihini mümkün olduğunca su ve çocuğun yaşına uygun süt gibi daha besleyici seçeneklerden yana yapmak önemli.
2. Paketli ürünleri “çocuklar için hazırlanmış” olduğu için sağlıklı kabul etmekBir ürünün üzerinde “çocuklara özel”, “fit”, “vitaminli” veya “enerji kaynağı” yazması onun otomatik olarak sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor.
Ben ailelere özellikle ürünün ön yüzünden ziyade besin etiketine bakmalarını öneriyorum.
Şeker, doymuş yağ, lif ve protein miktarını incelemek; içindekiler listesini okumak çok daha doğru bir değerlendirme yapmamızı sağlar.
Çocukların beslenmesinin temelinde sebze, meyve, tam tahıllar, kurubaklagiller, yumurta, et, balık, süt ürünleri ve kuruyemişler gibi besleyici gıdaların bulunması gerekiyor. WHO da sağlıklı beslenmenin temelini yeterlilik, denge, ölçülülük ve çeşitliliğin oluşturduğunu vurguluyor.
3. Çocuğu yemekle ödüllendirmek“Ödevini yaparsan çikolata alırım.”
“Antrenmandan sonra hamburger yiyelim.”
“Bunu yersen sana dondurma vereceğim.”
Bu cümleler günlük hayatta çok masum görünebilir. Ancak sürekli tekrarlandığında çocukta yiyeceklerle ödül-ceza ilişkisi oluşmasına neden olabilir.
Çocuğun sevdiği yiyecekleri tamamen yasaklamak da doğru değil. Burada önemli olan yasaklamak yerine dengeyi ve porsiyon kontrolünü öğretmek.
4. Çocuğun kilosunu sürekli gündeme getirmekBence en önemli konulardan biri bu.
Çocuğa sürekli “Kilo aldın”, “Göbeğin çıktı”, “Biraz zayıflaman lazım” demek, sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmak yerine beden algısı ve özgüven üzerinde olumsuz etki oluşturabilir.
Çocukluk döneminde hedefimiz yalnızca tartıdaki rakamı düşürmek olmamalı. Çocuğun büyüme ve gelişmesini takip etmek, yaşına ve boyuna göre değerlendirme yapmak ve gerektiğinde uzman desteği almak gerekiyor.
Obezitenin oluşumunda yalnızca beslenme değil; genetik, fiziksel aktivite, uyku, çevresel faktörler ve yaşam koşulları da rol oynuyor.
5. Çocuğun hareketini ve uykusunu göz ardı etmekSağlıklı çocuk beslenmesi sadece tabağa koyduğumuz yiyeceklerden ibaret değil.
Hareket, uyku ve ekran süresi de aynı derecede önemli.
Dünya Sağlık Örgütü, çocuk ve ergenlerin gelişimlerine uygun şekilde günde en az 60 dakika orta-yüksek yoğunlukta fiziksel aktivite yapmasını öneriyor.
Yeterli ve kaliteli uyku da sağlıklı büyümenin önemli bir parçası. CDC, yetersiz uykunun çocuklarda obeziteyle ilişkili olabileceğini belirtiyor.
“Çocuğa diyet yaptırmak” yerine sağlıklı alışkanlık kazandırmalıyızÇocuklarda beslenme konusunda benim en önem verdiğim nokta şu:
Çocuklara yetişkinlerin uyguladığı klasik diyet mantığını uygulamamalıyız.
Çocuk büyüyor, gelişiyor ve enerji ihtiyacı değişiyor. Bu nedenle beslenme planı çocuğun yaşına, büyüme hızına, fiziksel aktivitesine ve varsa spor branşına göre kişiselleştirilmeli.
